Letnje vrućine i nekoliko udarnih toplotnih talasa, zbog kojih je tokom meseca jula 2017. godine u Srbiji uveden crveni meteo-alarm, samo potvrđuju da su globalno ozbiljno narušene klimatske promene naše planete koje, isto tako, mogu dovesti do iznenađenja u zimskom periodu. Kada pomenemo zimu, odmah se setimo visokih računa za električnu struju i grejanje, bez obzira koje energente koristimo.

O izboru načina grejanja ljudi sve više odlučuju na osnovu čiste računice šta se najviše isplati, da li je to plin, ugalj, drvo, električna struja, ili daljinsko centralno grejanje koje nas stavlja pred svršen čin, pogotovo u objektima u gradu, gde nemamo veliki izbor načina grejanja. Ljudi na selu se greju koristeći uglavnom drvo, ostatke poljoprivrednih proizvoda, a neki i električnu struju koja spada u
jeftinije energente za ovu namenu. Drvo i ugalj su relativno jeftini u toku leta, a najskuplji kada počne i u jeku grejne sezone. Gradska sredina, za razliku od sela, ima donekle diktiran način grejanja pošto korisnici centralnog daljinskog grejanja nemaju drugačiji izbor, a u pojedinim objektima za stanovanje ne postoje ni dimnjaci za peći na čvrsto gorivo.

U gradu Vršcu korisnici centralnog grejanja usluge plaćaju za vreme grejne sezone po kvadraturi grejne površine stana, tako da se za dvosoban stan od 55 kvadrata u centru grada u udarnim mesecima mora izdvojiti od 12 do 14 hiljada dinara, dok korisnici plina izdvajaju znatno više, čak i do 25 hiljada dinara, što zavisi od površine koja se greje, odnosno od potrošenih kubika plina. Korisnici centralnog grejanja u gradu Vršcu van grejne sezone plaćaju njegovo održavanje koje za dvosoban stan iznosi oko 1.500 dinara.

Centralno evropski forum za razvoj, CEDEF, pod institucionalnim pokroviteljstvom Ministarstva energetike, razvoja i zaštite životne sredine RS, Pokrajinskog sekretarijata za energetiku i mineralne sirovine APV, a u saradnji sa Agencijom za energetiku, PU "Toplane Srbije" i upravom za energetiku grada Beograda organizuje:

CEDEF Javni dijalog:
- Grejanje u Srbiji -
INDIVIDUALNO I DALJINSKO GREJANJE
14. februar 2014, Beograd, 11h, Medija Centar, I sprat, Terazije 3

GREJANJE U SRBIJI: INDIVIDUALNO i DALJINSKO GREJANJE

Centralno evropski forum za razvoj CEDEF organizuje Javni dijalog: GREJANJE U SRBIJI – INDIVIDUALNO I DALJINSKO GREJANJE, koji će se održati pod institucionalnim pokroviteljstvom Ministarstva energetike, razvoja i zaštite životne sredine RS, Pokrajinskog sekretarijata za energetiku i mineralne sirovine APV, a u saradnji sa Agencijom za energetiku i Poslovnim udruženjem “Toplane Srbije”.

Cilj skupa je da predstavi:

Planove i konkretne aktivnosti za primenu kogeneracije i prelaska na biomasu u sistemima daljinskog grejanja u 15 gradova u Srbiji – koje su mogućnosti smanjenja potrošnje energenata, povećanja energetske efikasnosti primenom naprednih tehnologija i smanjenje emisije štetnih gasova
Individualno grejanje – kako ostvariti višestruke uštede primenom naprednih tehnologija
Sistem naplate grejanja po utrošenoj toplotnoj energiji – gde smo sada

Registracija je bez kotizacije, ali vas molimo da se prijavite ovde.

NOVA KOGENERATIVNA POSTROJENJA U SRBIJI

Na skupu će biti predstavljen presek stanja izrade predstudija izvodljivosti u okviru projekta "Promocija obnovljivih energija - razvoj tržišta biomase u Srbiji". Najavljeno je ranije da bi za 15 toplana u Srbiji u naredne četiri godine trebalo ispitati mogućnosti da pređu sa korišćenja mazuta, uglja i gasa na biomasu: Bajina Bašta, Čačak, Jagodina, Kikinda, Kladovo, Knjaževac, Kosjerić, Negotin, Nova Varoš, Novi Pazar, Priboj, Šabac, Trstenik, Velika Plana i Zrenjanin. Ovim opštinama i svim drugim koje su napravile analizu o isplativosti prelaska biće dostupna sredstva u iznosu od 100 miliona evra koja su obezbeđena preko Nemačke razvojne banke KfW. Trenutno postoje takve studije u Pančevu, Kruševcu i Rumi, dok je Subotica na pragu odluke o izgradnji CHP postrojenja na biomasu.

BUDUĆNOST GREJANJA U SRBIJI: KOGENERACIJA

Na osnovu podataka popisa iz 2011, 48,9% stanova u Srbiji ima grejanje, odnosno greje se toplotom isporučenom iz javnih toplana ili iz sopstvenih kotlarnica. U gradskim naseljima 66,3% stanova ima uvedene instalacije grejanja, na ostalom području 25,9%. U poređenju sa prethodnim popisom, evidentan je porast broja stanova sa grejanjem, tako da je u proteklih 10 godina grejanje uvedeno u 461.837 useljenih stanova. Sa povećanjem broja objekata koje treba zagrejati, sve su veće potrebe i za korišćenjem obnovljivih izvora energije i povećanjem energetske efikasnosti. Srbija se obavezala da do 2020. godine poveća učešće obnovljivih izvora energije na 27% u ukupnom energetskom bilansu i time u velikoj meri smanjiti emisiju CO2 i doprineti racionalnom i odgovornom ponašanju u korišćenju energije u svrhu ostvarivanja održivog razvoja i zaštite životne sredine. Povećanje energetske efikasnosti i korišćenje alternativnih goriva u proizvodnji toplotne i električne energije postaje imperativ kako na nacionalnom tako i na nivou gradova i lokalnih samouprava. Takođe, kako u individualnom, tako i u daljinskom sistemu grejanja.

Danas je više od 90% proizvodnje toplotne enegije u sistemima daljinskog grejanja u Srbiji zasnovano na direktnom korišćenju fosilnih goriva, dok se u EU fosilna goriva koriste samo u 15% slučajeva za proizvodnju toplotne energije. Jedno od najpovoljnijih rešenja je kogeneracija, odnosno uspostavljanje kogenerativnih postrojenja na biomasu za kombinovanu proizvodnju toplotne i električne energije.

U Evropskoj uniji, koja intenzivno promoviše izgradnju kogenerativnih postrojenja, ukupan broj ovih postrojenja iznosi 122. Posebno se razvijaju kogenerativna postrojenja na biomasu, jer dostižu visok stepen efikasnosti korišćenja primarne energije – čak do 90%, za razliku od konvencionalnih elektrana gde stepen efikasnosti iznosi tek oko 45%. Zemlje koje su najviše napredovale u upotrebi biomase u proizvodnji energije su Nemačka, Austrija, Finska i Danska. Primeri ovih zemalja pokazuju da se radi o vrednom izvoru energije koji se ne sme zanemariti.

INDIVIDUALNO GREJANJE

Individualno grejanje domaćinstava i drugih objekata koji nisu priključeni na sistem daljinskog grejanja može da predstavlja značajan izdatak u budžetu tokom hladnih meseci. Upotrebom naprednih tehnologija i korišćenjem obnovljivih izvora energije ostvaruju se značajne uštede na nivou domaćinstava i drugih objekata koji se individualno greju. Na primer, toplotne pumpe su jedna od boljih rešenja. Primena sistema toplotne pumpe rezultuje uštedom i do 70% u grejanju objekata.

Takođe, ukoliko se pređe na zagrevanje objekta putem prirodnog gasa, sa različitom zagrevanom površinom, i sa prosečnom izolacijom i kvalitetom vrata i prozora, ušteda u energiji je i do 60%. Električna energija se u Srbiji uglavnom proizvodi od uglja, pa je tipična efikasnost oko 35%, dok je nivo efikasnosti prirodnog gasa 90%.

Solarna energija je gotovo besplatna u eksploataciji a štetnih efekata po okolinu nema. Energija koju sunce tokom godine emituje na 1 m² krova kuće u Srbiji je jednaka energiji koja se dobije sagorevanjem 130 litara nafte. Najveći potencijal za korišćenje solarne energije imaju gradovi u jugoistočnom delu Srbije - Niš, Kuršumlija, Vranje.

Geotermalna energija se posebno može koristiti u pojedinim područjima Srbije, gde temperatura vode iz podzemnih izvora često prelazi i 60 stepeni Celzijusovih.

Prethodno je od izuzetne važnosti biti upućen u stanje krovne i zidne izolacije, jer adekvatna zidna i krovna izolacija može smanjiti rasipanje energije čak i do 60%.

NAPLATA GREJANJA PREMA UTROŠKU TOPLOTNE ENERGIJE

Model naplate toplotne energije prema utrošku naplate, prema Zakonu o efikasnom korišćenju energije, toplane u Srbiji će morati da uspostave do 2015. godine. Za sada, takav obračun u Srbiji imaju Subotica, Šabac, Bečej, Sombor, Čačak, Niš i Pirot, dok u Beogradu svega 3% domaćinstava ima naplatu toplotne energije prema utrošku.

Uvođenje naplate po potrošnji rešava veliki broj problema koji se javljaju u poslovanju toplana kao i problema na strani kupaca toplotne energije. Kao institucionalna mera doprinosi tehničkom, pravnom i ekonomskom sistemu svih koji se nalaze u različitim segmentima sistema toplana i kupaca toplotne energije. Prirodan proces koji se očekuje po prelasku na naplatu po potrošnji je i racionalnije ponašanje u proizvodnji i potrošnji toplotne energije.

Kako se najveća neefikasnost u sektoru daljinskog grejanja beleži se u sektoru potrošnje energije u zgradama, uvođenjem naplate toplotne energije prema utrošku očekuje se smanjenje potrošnje energije, goriva i emisije štetnih materija za oko 15-20%. Pored toga, uvođenje ovakvog sistema naplate prati i energetsko sređivanje objekata, na prvom mestu izolacije i fasade objekata.